เหรียญหล่อหลวงพ่อจั่น วัดยางมอญ 2465

เหรียญหล่อโบราณ หลวงพ่อจั่น วัดบางมอญ รุ่นแรก พ.ศ. 2465
​วิเคราะห์อัตลักษณ์พุทธศิลป์ด้านหน้า (Frontal Iconography)
​เหรียญรุ่นนี้คือตำนานเหรียญหล่ออันดับต้นๆ ของเมืองกรุงเก่า ที่สะท้อนถึงงานช่างหล่อชั้นครูในยุค พ.ศ. 2465 โดยมีความโดดเด่นดังนี้:
​มิติองค์พระ: พิมพ์ทรงมีความคมชัดและลึกเป็นมิติ รูปจำลองหลวงพ่อจั่นนั่งสมาธิบนอาสนะฐานขีด วงแขนและลำตัวมีความอวบอิ่มแบบพระหล่อโบราณ ไม่แบนราบ
​เส้นสายสังฆาฏิและจีวร: ปรากฏเส้นนูนหนึบที่เป็นธรรมชาติจากการเททอง เส้นสังฆาฏิพาดผ่านหน้าอกดูมีพลังและอ่อนช้อยในตัว
​เอกลักษณ์หูเหรียญ: เป็นหูในตัวที่มีความหนาได้สัดส่วน รูหูมีลักษณะมนจากการเซ็ตตัวของโลหะเหลวและการใช้งานตามกาลเวลา
​การวิเคราะห์อายุความเก่าและเนื้อหาโลหะ (Metallurgical Analysis)
​กระแสโลหะ: เป็นเนื้อโลหะผสม (สัมฤทธิ์) วรรณะน้ำตาลเข้มปนดำ ผิวพระมีความ "แห้งสนิท" ไร้ความวาวของโลหะใหม่ สะท้อนถึงการผ่านกาลเวลากว่า 100 ปีอย่างชัดเจน
​สนิมขุมธรรมชาติ (Natural Pitting): พื้นผิวมีร่องรอยการกัดกร่อนจากภายในสู่ภายนอก (Oxidation) ลักษณะเป็นหลุมขนาดเล็กที่มีขอบมน ซึ่งเป็นจุดชี้วัดอายุโลหะที่ถึงยุค พ.ศ. 2465
​คราบตะกรันและออกไซด์: ตามซอกแขนและพื้นผนังเหรียญ ปรากฏคราบดินเบ้าสีน้ำตาลเหลืองนวลที่แห้งติดแน่น กลายเป็นเนื้อเดียวกับผิวพระ ช่วยให้พิจารณาความแท้ได้ง่าย (ดู "ซึ้งตา")
​กรรมวิธีการผลิตโบราณ (Manufacturing Evidence)
​รอยแต่งขอบ: พบร่องรอยการตกแต่งด้วยตะไบเบอร์เก่าบริเวณขอบข้าง เพื่อเก็บความเรียบร้อยหลังการหล่อ รอยตะไบมีความเก่า มีความมน และสีผิวกลมกลืนไปกับเนื้อพระทั้งหมด ไม่เห็นเนื้อในที่เป็นสีทองแดงสด
​ความตึงผิว: พื้นผิวเหรียญมีความตึงแต่ไม่กระด้าง มีรอยยุบย่น (Shrinkage) ในบางจุดซึ่งเกิดจากการเย็นตัวของโลหะในแม่พิมพ์ดินไทยยุคเก่า
​สรุปข้อมูลสำหรับการเผยแพร่:
เหรียญหลวงพ่อจั่นองค์นี้ คือ "องค์ครู" ที่แสดงให้เห็นถึงความงดงามของพระหล่อโบราณยุคแรก ทั้งความถูกต้องของพิมพ์ทรงและความแห้งถึงยุคของโลหะ เหมาะแก่การนำมาเป็นต้นแบบเพื่อการศึกษาเชิงอนุรักษ์อย่างยิ่ง